Sanayi Sektörü, 14 Ayın Zirvesine Rağmen Krizden Kurtulamadı

Sanayi Sektörü, 14 Ayın Zirvesine Rağmen Krizden Kurtulamadı

1 Haziran 2026 tarihinde yayınlanan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Mayıs ayı imalat sanayi verileri, belirli bir teknik iyileşme belirtisi göstermesine rağmen, sektörün küçülme sürecini durdurmayı başaramadı. İmalat PMI endeksi, kritik 50,0 seviyesinin altında kalarak, ekonomik daralmanın devam ettiğini ortaya koydu.

Mayıs dönemi için açıklanan Türkiye İmalat Satın-alma Yöneticileri Endeksi (PMI) sonuçları, Nisan ayında 45,7 puanla sert bir düşüş yaşadıktan sonra, Mayıs ayında 49,8 seviyesine çıkarak Mart 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak, endeksin 50,0 referans seviyesinin altında kalması, sanayi sektöründeki yapısal sorunların giderilemediğini açıkça gösterdi.

Üretim açısından ise, Mayıs ayında imalat sanayi üretimi, Nisan’daki ciddi gerilemenin ardından yeniden büyüme kaydederek son 26 ayın ilk olumlu hareketini gerçekleştirdi. İşletme sahipleri, bu artışın uluslararası pazarlardan gelen olumlu talep sinyallerinden kaynaklandığını belirtti. Yeni ihracat siparişleri de, yaklaşık 20 aydır süregelen daralma dönemini geride bırakarak yeniden büyüme gösterdi. Ancak, iç pazardaki toplam yeni siparişlerde düşüş devam etti. İşletmeler, bu durumu piyasalardaki belirsizlik, yüksek fiyat artışları ve Orta Doğu’daki savaşın yarattığı risklere bağladı.

Sektörel raporda dikkat çeken bir diğer nokta ise satın alma faaliyetlerindeki artış oldu. İmalat sektörü, iki yıldan fazla bir aradan sonra Mayıs ayında ilk kez yukarı yönlü bir trend gösterdi. Ancak bu artış, gerçek bir tüketici talebinden değil, Orta Doğu’daki artan askeri çatışmalar nedeniyle oluşan “emniyet stoku” oluşturma ihtiyacından kaynaklandı. Savaş korkusu, tedarik sürecini hızlandırırken, fabrikaların hammadde stoklarındaki azalma da hızlandı.

İstihdam durumu ise endişe verici bir tablo sergiliyor. Yüksek maliyetler, sanayicilerin önündeki en büyük engel olmaya devam ediyor. Akaryakıt, ham petrol, metal ve uluslararası taşımacılık fiyatlarındaki durdurulamaz artışlar, fabrika girdi maliyetlerinin Mayıs ayında da önemli ölçüde artmasına neden oldu. Orta Doğu’daki savaş ortamı, maliyet baskısının temel kaynağı olarak gösteriliyor. Bunun yanı sıra istihdamda da ciddi bir düşüş yaşanıyor. Yeni siparişlerdeki zayıflık, işletmelerin maliyet azaltma stratejileri ve personel ayrılışları sonucu, imalat sektöründeki toplam çalışan sayısı 18 aydır gerileme gösteriyor. Ancak, bu erimenin hızı, yılın ilk çeyreğine göre biraz daha sınırlı kaldı.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Mayıs ayındaki bu iyileşmenin kalıcılığından emin olmadıklarını ifade ediyor.

Author: Can Yılmaz