Washington ile Tahran arasında kalıcı bir barış sağlanana kadar ateşkesi 60 gün uzatmayı öngören bir mutabakat zaptı üzerinde görüşmeler devam ederken, ABD ordusu İran’ın güneyinde hava saldırıları gerçekleştirdi. ABD’nin “meşru müdafaa” gerekçesiyle savunduğu bu saldırılar, İran tarafından “ateşkes ihlali” olarak nitelendirildi ve bu durum, iki ülke arasında savaşın yeniden başlayacağına dair endişeleri artırdı. Ancak Hürmüz Boğazı ve zenginleştirilmiş uranyum gibi müzakerelerin kritik noktalarında taraflardan gelen “daha esnek” mesajlar, barış umudunun tamamen sona ermediğini gösteriyor.
ATEŞKESE RAĞMEN HAVA SALDIRILARI
ABD, 8 Nisan’dan bu yana devam eden ateşkese rağmen, önceki gün İran’a hava saldırıları düzenledi. Wall Street Journal’a göre, ABD ordusu, Hürmüz Boğazı’na mayın döşemek isteyen ve Devrim Muhafızları’na ait olduğu iddia edilen iki gemiyi hedef alarak saldırıya geçti. İran, bu duruma karşılık olarak ABD uçaklarına karadan havaya füzeler fırlattı. Ardından, ABD, İran’ın Basra Körfezi yakınlarındaki Bender Abbas şehrindeki füze rampalarına saldırılar gerçekleştirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bu saldırıların “İran güçlerinden kaynaklanan tehditlere karşı askerleri korumak” amacıyla yapıldığını belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı ise ateşkesin ihlal edildiğini ve misilleme yapılacağını açıkladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA YENİ AÇIKLAMALAR
Gerilim kısa süre içinde yatışırken, taraflardan gelen açıklamalar müzakerelerde yumuşama sinyalleri olarak değerlendirildi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran’ın egemenlik hakkı olarak gördüğü Hürmüz Boğazı’nda gemilerden transit geçiş ücreti alınmadığını, yalnızca deniz güvenliği ve çevre koruma gibi operasyonel masrafların tahsil edildiğini ifade etti. Bekayi, bu durumu “geçiş ücreti değil, çevre vergisi” olarak nitelendirdi.
URANYUM KONUSUNDA YENİ FORMÜL
ABD’nin zenginleştirilmiş uranyum meselesinde daha esnek bir yaklaşım sergileyeceği belirtiliyor. Trump, sosyal medya platformu Truth Social’dan yaptığı açıklamada, zenginleştirilmiş uranyumun ya derhal ABD’ye teslim edilmesi ya da İran’ın işbirliğiyle yerinde imha edilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, El Arabiya, Tahran’ın anlaşmaya “güçlü garantiler” eklenmesi durumunda uranyum stokunu Çin’e devretmeyi düşünebileceğini öne sürdü.
DOHA’DA GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR
Anlaşmaya yönelik gizli görüşmeler Katar’da devam ediyor. İsrail merkezli Kanal 12, İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf ile diğer yetkililerin, Doha’daki görüşmelerde olası anlaşmanın bazı maddelerinde “kazanım” sağlamak için son dakika değişiklikleri üzerinde çalıştığını bildirdi. İran’ın yarı resmi Tasnim Haber Ajansı, heyetin, yurtdışında bloke edilen 24 milyar dolarlık fonun yarısının anlaşmanın duyurulmasıyla serbest bırakılmasını talep ettiğini aktardı. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ise İran’a 12 milyar dolar önerildiği iddialarını yalanladı.
ABD donanması, bölgedeki uçak gemileri ve amfibi çıkarma gemileriyle varlığını sürdürmeye devam ediyor.
