Ekran Bağımlılığı ve Çocuk Sağlığı: Fıtık Riski Artıyor!
Dijital ekranların kullanımının artması, çocukların sağlık sorunlarını yalnızca göz sağlığıyla sınırlı kalmayıp, iskelet sistemine de ciddi zararlar vermektedir. Son dönemde, pediyatri kliniklerine başvuran çocuklar arasında yetişkinlere özgü fıtık vakalarının sayısında kayda değer bir artış gözlemlenmektedir.
61. Türk Pediatri Kurumu Kongresi’nde, dijital platformların çocuk sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri detaylı bir şekilde ele alındı. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Kenan Barut, daha önce yalnızca yetişkinlerde görülen disk sorunlarının şimdi ilkokul çağındaki çocuklarda da teşhis edilmeye başlandığını ifade ederek, bu durumu “fıtık alarmı” olarak değerlendirdi.
Dijital cihaz kullanımında, başın sürekli 60 derece eğik tutulması omurgaya büyük bir yük bindirmektedir. Prof. Dr. Barut, bu eğilmenin boyun bölgesine uygulanan yükün normal ağırlığının dört katına çıkmasına neden olduğunu belirtiyor. Bu durum, 5 litrelik 6 su bidonunu boyunda taşımaya eşdeğer bir ağırlık yaratmakta ve gelişim çağındaki iskelet sisteminde ciddi yapısal bozukluklara yol açma potansiyeli taşımaktadır.
Uluslararası araştırmalar, ekran kullanım süresi ile fiziksel şikayetler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Pandemi sürecinde çocukların ekran başında geçirdiği süre %55 oranında artış göstermiştir. Günde 5 saatten fazla ekran kullanan çocuklar ise kas-iskelet sistemi ağrılarıyla neredeyse tamamen karşı karşıya kalmaktadır. Buna karşın, günlük ekran süresi bir saatten az olan çocuklarda bu risk oldukça düşmektedir.
Ekran bağımlılığı, çocukların fiziksel aktivite düzeylerini de olumsuz etkilemektedir. Fiziksel aktivite yapmayan, oyun oynamayan ve egzersizden uzak duran çocukların kas yapısı yeterince gelişmeyecek ve zayıf kalan kas dokusu, omurganın maruz kaldığı yükü destekleyemeyecektir. Bu durum, ergenlik döneminde bel ve boyun kaynaklı fiziksel şikayetlerin hızla artmasına sebep olmaktadır.
Çocukların sağlıklı bir gelişim göstermesi için ekran sürelerini kontrol altında tutmak ve fiziksel aktivitelerini artırmak büyük önem taşımaktadır.